«İ. sözleşmesi»ne dayalı tapu iptali ve tescil davalarında araştırılacak hususlar–
“Muris muvazaası”nın hukuki niteliği-
İ. sözleşmesine dayalı davalarda zamanaşımının, davacının sözleşme gereği taşınmazın kendisine iade edileceği ümidinin bittiği anda başlayacığı-
Muvazaaya dayalı uyuşmazlıklarda; mirasbırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkarılması, bu irade ve maksadın tespiti için bu yöndeki tüm delillerin eksiksiz toplanıp değerlendirilmesi gerektiği, bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin olup olmadığının araştırılması, davalının alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile söz-leşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar arasındaki be-şeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk bulunduğu -
Bedelde muvazaa iddiasının davacı tarafından her türlü delille kanıtlanması gerekirse de, dosya içeriğine göre gerçekleşen iki satış arasında geçen 7-8 aylık sürede, taşınmazının değerinin 50.000.000 TL’ dan 9.500.000.000 TL’na yükselmesi, hayatın olağan akışına uygun olmayacağından, davacının iddiasının haklı bulunarak şuf’a davasının kabulü doğrultusunda karar verilmesi gerekeceği-
Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde, yüklenicinin kendisine devre-dilen paya hak kazanabilmesi için edimini yerine getirmesi gerektiği, bu edimin ise binayı imal ve teslim etmek olduğu, yüklenicinin edimini yerine getirmemesi halinde arsa sahibinin, sözleşmenin feshi ve tapunun iptalini isteyebilme hakkının doğacağını, yüklenicinin hakkını devralan üçüncü kişi de, onun halefi durumunda olacağından, selefinin sahip olduğu hakkı arsa sahibine karşı ileri sürebileceği, buna karşılık arsa sahibi de, yüklenicinin, sözleşmeden doğan edimini yerine getirmemesi halinde, “sözleşmenin feshi ile üçüncü kişinin üzerine olan tapunun iptalini isteyebileceği-
Vekil ile sözleşme yapan (vekil edenin taşınmazını tapuda satın alan) kişinin, MK. 3 anlamında iyiniyetli olması (vekilin, vekalet görevini kötüye kullandığını bilmemesi veya kendisinden beklenen özeni göstermesine rağmen bilmesine olanak bulunmaması) halinde, vekil ile yaptığı sözleşmenin geçerli olacağı ve vekil edeni de bağlayacağı, ancak üçüncü kişinin vekil ile çıkar ve işbirliği içerisinde hareket etmiş olması halinde, vekil edenin sözleşme ile bağlı sayılmayacağı - “Vekalet görevinin kötüye kullanılması” hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davalarında, “davalılar arasında el ve işbirliği bulunup bulunmadığı” hususunun araş-tırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekeceği - Vekilin, vekaletnameye dayalı temsil yetkisini kasden vekalet verenin zararına, kendi-sinin ya da işbirliği yaptığı başka bir kişinin yararına kullanması halinde, yapılan işlemin temsil yetkisinin sınırları içinde kalsa dahi, vekalet vereni bağlamayacağı-
Müşterek mülkiyet rejiminde; müşterek mala üçüncü kişilerin tecavüzleri karşısında her paydaşın müşterek mülkün tamamını muhafazaya ait tedbirleri almak ve tecavüzün önlenmesini dava etmek hakkı bulunduğu, buna karşın her paya sahibi ancak kendi hissesi oranında tazminat talep edebileceği ya da tapu kaydının iptali davası açabileceği -
İ.lı işleme dayalı tapu iptali ve tescil davalarında davacının iddiasını -5.2.1947 tarih ve 20/6 sayılı İçt. Bir. K. uyarınca- yazılı delil ile ispat etmesi gerekeceği-
Satış vaadi sözleşmesine konu taşınmazın alıcıya teslim edilmiş ol- ması halinde, zamanaşımı savunmasında bulunmanın iyiniyet kuralları ile bağdaşmayacağı-