Davalı borçlu şirketin dava dışı bakanlıktan olan hakedişlerini kredi ilişkisi kapsamında davalı üçüncü kişi bankaya temlik ettiği, bankanın temlik kapsamında gelen hakedişlerden alacağını mahsup ettikten sonra kalan bedelleri borçlunun vadesiz hesabına aktardığı ve hesaba bloke koymadığı uyuşmazlıkta davacının takibe başladığı tarihte bankanın elinde tuttuğu veya haksız olarak tahsil ettiği bir bedel bulunmadığı; temlik konusu bedellerin takipten önce borçluya aktarılmış olması nedeniyle temlikin davacının alacağını tahsiline engel olduğunun söylenemeyeceği, takipbin yapıldığı tarih dikkate alındığında bankaya İİK'nın 89/1 ihbarnamesi gönderilmiş olsa idi alacağın tahsili mümkün olabileceği ve temlik bedelinin banka alacağının mahsubu sonrasında kalan büyük kısmının borçlu şirkete iade edilmiş olması nedeniyle dava tarihi itibarıyla iptali gereken bir tasarruf kalmadığı gözetilerek tasarrufun iptali davasının reddine karar verilmesi gerektiği- “Temlik işleminin alacaklıdan mal kaçırma amacıyla yapıldığı, bankanın borçlunun durumunu ve amacını bilebilecek kişilerden olduğu ve temlikinin ticari işletmenin büyük bir kısmının devri niteliğini taşıdığından iptale tâbi olduğu” şeklindeki görüşün HGK çoğunluğunca benimsenmediği- Yargıtay Özel Dairesince verilen bozma kararından sonra BAM’da yapılan duruşmada ileri sürülen hâkimin reddi talebinin geri çevrilmesine ilişkin kararın da direnme kararıyla birlikte temyiz edildiği ve Özel Dairece bu temyiz itirazı incelenmeksizin dosyanın HGK’ya gönderildiği uyuşmazlıkta, hâkimin reddine ilişkin temyiz incelemesinin HGK tarafından yapılması gerektiği ve ret sebebine ilişkin inandırıcı delil veya emare bulunmadığından hâkimin reddi talebinin geri çevrilmesinin yerinde olduğu- "Özel Dairenin direnme kararını inceleyebilmesi için öncelikle ret talebinin reddine ilişkin ön sorunu inceleyip sonuçlandırması gerektiğinden bu incelemenin Özel Dairece yapılması gerektiği" şeklindeki görüşün HGK çoğunluğunca benimsenmediği-
Usuli kazanılmış hak kavramı, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade ettiği, hemen belirtmek gerek ki, gerek Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda (1086 sayılı Kanun), gerek HMK'da usuli kazanılmış hak kavramına ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığı, bu kurum davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri hâline geldiği- Somut olayda Kurum işleminin iptali ile ödenen ilaç bedelinin tahsili talebiyle açılan eldeki davada İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararın davacılar vekili tarafından davacılar lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği belirtilerek istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği dikkate alındığında davacılar lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilerek davacı taraf lehine vekâlet ücretinin hüküm altına alındığı, kararın davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine Özel Dairece davanın esasına ilişkin araştırma ve inceleme yapılmasına yönelik bozulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince önceki hükümde direnildiği- İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararın tebliğ edildiği ancak davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunda bulunmadığı, davacılar vekilinin ise bu karara yönelik sadece vekâlet ücretine ilişkin istinaf sebebi ileri sürdüğü, Bölge Adliye Mahkemesince de davanın esasına ilişkin değil de sadece vekâlet ücreti yönünden hüküm kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verildiği dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan davalı Kurumun Bölge Adliye Mahkemesinin kararını temyiz etmesi üzerine Özel Dairece işin esasına ilişkin temyiz incelemesi yapılması mümkün olmadığı, istinaf incelemesinde ileri sürülmediği için bölge adliye mahkemesince incelenmeyen bir konunun temyiz yolunda ileri sürülmesi durumunda Yargıtay'ın bu temyiz sebebini incelemesine olanak bulunmamakta olup temyiz incelemesinin sınırlarından biri ve en önemlisi ileri sürülen temyiz sebebinin istinafta ileri sürülüp sürülmediği ve ileri sürülen sebeple ilgili bölge adliye mahkemesinin yaptığı değerlendirmenin hukuka aykırı olup olmadığı, Özel Dairece istinaf yoluna başvurmayan davalı Kurumun temyizi üzerine kararı işin esasına ilişkin olarak bozulması mümkün olmayıp sadece vekâlet ücreti yönünden temyiz incelemesi yapılabileceği-
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ölüm olayının meslek hastalığından kaynaklanmadığına ilişkin tespitin dosya kapsamında zaten mevcut olmasına karşın Özel Daire bozma kararında böyle bir tespitin bulunmadığının belirtilmesi ve aynı bozma kararı içinde davacıya ölümün meslek hastalığı sonucu meydana geldiğinin tespiti, meslek hastalığının tespiti ve olayın iş kazası olduğunun tespiti biçiminde birbiriyle çelişen üç ayrı dava açılması için süre verilmesi yoluna gidilmesinin dosya kapsamına aykırı olup açıkça maddi hataya dayandığı; bu itibarla açıkça maddi hataya dayalı Özel Daire bozma kararı ile bu karara karşı verilen direnme kararının ortadan kaldırılarak temyiz itirazlarının işin esasına göre yöntemince incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerektiği-
Usule ait kazanılmış hak müessesinin, usul hukukunun dayandığı ana esaslardan ve kamu düzeni ile de ilgili olduğu, davaların uzamasını ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak amacıyla Yargıtay içtihatları ile geliştirildiği, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri hâline geldiği, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade ettiği- Yargıtay'ın bozma kararına uyan mahkemenin, bozma kararı uyarınca işlem yapmak ve hüküm vermek zorunda olduğu; çünkü mahkemenin bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına usulî bir kazanılmış hak doğduğu- Dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporları dikkate alındığında, inşa edilen yapının tüm kaba ve ince işlerinin tamamlandığı, yapıda ikamet edildiği, sadece bahçe duvarı imalatında bir takım eksiklikler bulunduğu, binanın yapı ruhsatı ve iskân ruhsatının alınmadığı, yapı kayıt belgesi bulunduğu, inşaatın seviyesinin %87 olarak belirlendiği, %13 oranındaki eksikliğin yapı ve iskân ruhsatı alınmamasından kaynaklandığı, mahkemece sözleşmenin geriye etkili olarak feshine karar verilmesinin gerekçesi inşaatın yapı ruhsatı ve iskân ruhsatının alınmaması olduğu, ancak binanın kaba ve ince imalatının tamamlandığı, içerisinde ikamet edildiği, belediyeden gelen yazı cevabında da tehvid işlemlerinin tamamlanması hâlinde yapı ruhsatı verilmesine engel bulunmadığının belirtilmesi karşısında, Özel Dairenin bozma ilâmında davalı yüklenicinin inşaatı bitirmeye yönelik eylemi olmadığı yönündeki tespitin maddi hataya dayalı olduğu, bu durumda mahkemece yapılması gereken işin davalı yükleniciye bilirkişi raporunda belirtilen eksikliklerin giderilmesi için gerekli tüm yetki, izin ve süreler verilerek, yapının yasal hâle getirilmesi ve davacı arsa sahipleri tarafından yapı kayıt belgesi alınması için yapılan masrafların depo edilmesi durumunda sözleşmenin geriye etkili feshi talebinin reddine karar verilmesi, aksi takdirde şimdi olduğu gibi kabulüne karar verilmesi gerektiği-
Kamulaştırma bedelinin tespiti ve terkin davası- Mahkemenin her iki tarafın bozmayı kabul yönünde birleşen irade açıklamaları nazara alınmadan, direnme kararı vermesinin mümkün olmadığı-
Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince direnme kararı verilemeyeceği-
Yargıtay bozma ilâmına uyulmakla meydana gelen usulî kazanılmış hak kuralı usul hukukunun ana esaslarından olmakla ve Yargıtayca titizlikle gözetilmekle birlikte bu kuralın açık bir maddi hata hâlinde dahi katı bir biçimde uygulanması bazı Yargıtay kararlarında adalet duygusuyla, maddi olgularla bağdaşmaz bulunmuş ve dolayısıyla giderek uygulamada uyulan bozma kararının her türlü hukuki değerlendirme veya delil takdiri dışında maddi bir hataya dayanması hâlinde usulî kazanılmış hak kuralının hukuki sonuç doğurmayacağı- Yargıtay'ın kararında (onama/bozma) hukuki yönden bir değerlendirme yapılmış ve deliller belirli bir doğrultuda değerlendirilerek bir karar verilmiş ise kararı veren Daire hukuki görüş değiştirse veya delil değerlendirmesinin yanlış olduğunu sonradan benimsese dahi burada maddi hatadan söz edilemeyeceği- Bu yönüyle şeklî anlamda kesinleşen kararla ilgili yeniden delil değerlendirmesi yapılarak maddi hata denetimi adı altında davanın tekrar kanun yolu denetimine tâbi tutulması ve bu suretle şekli anlamda kesinleşen kararın ortadan kaldırılması mümkün olmadığı- iş kazasından kaynaklı asıl davada maddi tazminat, birleşen davada ise manevi tazminat talebiyle açılan eldeki davada, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne ilişkin verilen karara karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedildiği, kararın davalı vekilince temyizi üzerine Özel Dairece davalı işverenin iş kazası sebebiyle kusurunun bulunmadığından davanın reddi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, İlk Derece Mahkemesince önceki hükümde direnildiği, direnme kararının davalı vekili tarafından temyizi üzerine Özel Dairece bu kez temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının onandığı, onama kararının taraf vekillerine tebliği sonrası davalı vekilinin 19.03.2025 tarihli dilekçe ile maddi hata düzeltim talebinde bulunduğu, Özel Dairece hüküm altına alınan tutarların ayrı ayrı temyiz kesinlik sınırının altında kaldığı, temyiz kesinlik sınırının da direnme kararını inceleyecek olan Hukuk Genel Kurulunca değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle onama kararı kaldırılarak dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderildiği, İlk Derece Mahkemesince verilen direnme kararının miktar itibarıyla kesin olması durumunda Özel Dairece esasa yönelik inceleme yapılması mümkün olmadığından hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminat miktarlarının ayrı ayrı kesin olduğundan bahisle maddi hata sonucu bu hususun gözden kaçırılarak kararın onandığı gerekçesiyle onama kararı kaldırılıp direnme kararının temyizen incelenmesi için dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu-
HMK’nın yürürlüğe girdiği tarihiten önce açılan ve ilk kez Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başladığı tarihten sonra karar verilen dosyada, HUMK temyiz hükümlerinin değil istinaf ve temyize ilişkin HMK hükümlerinin uygulanacağı- Temyiz incelemesine konu edilen direnme kararı Özel Dairenin 2024/... sayılı kararıyla incelenmiş ise de kararda Bölge Adliye Mahkemesince 12.09.2023 tarihli ek karar ile hükmedilen ve temyize konu edilen dava değeri kesinlik sınırını aşmadığından temyiz başvurusunun reddine karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesinin ek kararı davalı/karşı davacı vekili tarafından temyiz edildiği belirtilmesiyle yetinilerek HMK'nın 373. maddesinin 5. fıkrası çerçevesinde işin esası yönünden değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla, Özel Dairece HMK'nın 373. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen usul gereği esastan inceleme yapılması, direnme kararı yerinde görülmez ise dosyanın yeniden Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi gerektiği-
Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkemenin bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermesi ve gerekçesini değiştirmemesi gerektiği- Bozma sonrası yapılan tahkikatta yeni delil toplanarak (protokol ve ödeme belgeleri celbedilerek) ve önceki kararda yer almayıp Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik bir gerekçeyle kurulan kararın direnme niteliğinde olmayıp "yeni hüküm" niteliğinde bulunduğu, bu yeni hükme yönelik temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından değil Özel Dairece yapılması gerektiği-
Bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince, bozma ilamında tartışılması gerektiği belirtilen eksik bilgi ve belgelerin ilgili kurumlardan getirtilip yeni araştırmalar yapıldıktan sonra, önceki hükümde direnildiği; bu durumda ilk derece mahkemesinin direnme olarak adlandırdığı kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı; bozma kararında toplanıp değerlendirilmesi gerektiği belirtilen delillerin dosya arasına alınarak yeni delillere ve buna bağlı olarak yeni gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğu, kurulan bu yeni hükmün temyiz incelenmesini yapma görevi Hukuk Genel Kurulu'na değil, Özel Daire'ye ait olduğu-