Dava konusu mecur otel ve restorant olarak kullanılması amacıyla tüm demirbaşları ile davalıya kiralanmışsa da otelin mefruşat ve demirbaş ile birlikte kiralanmasının sözleşmeyi hasılat kirası olarak nitelendirmek için yeterli olmadığı- Kiralananın işletme ruhsatıyla birlikte işletme hakkının devredilmiş olması gerektiği- "İşletme ruhsatının" devredilip devredilmediğine dair koşulun araştırılarak takibe konu kira sözleşmesinin hasılat kirasının tüm şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti gerektiği-
Taraflar arasında imzalanan sözleşmede kiracının, "kiralanan yeri münhasıran dünya mutfağı konulu satış işinin yürütülmesi için kullanmak zorunda olduğu, faaliyetinin ...marka tabelası altında tarafların karşılıklı mutabakatı ve kiraya verenin onayı ile belirlenmiş faaliyet şekli kapsamında ifa edeceğinin" belirtildiği, diğer maddelerde hasılat kirasının bedeli ve yüzdesi belirtildiği görülmüş ise de, sözleşmenin diğer hükümlerinden kira sözleşmesinin hasılat kirası sözleşmesi olduğunun açıkça anlaşılamadığı, kira sözleşmesinin niteliğinin tespitinin borçlu kiracıya gönderilen ödeme emrinde verilecek ödeme süresi açısından önem arz ettiği, bu sürelerin kamu düzeninden olup re’sen dikkate alınacağı, kira sözleşmesinin hasılat kirası olduğunun anlaşılması halinde borçluya gönderilen ödeme emrinde 60 günlük ödeme süresi verilmesi gerektiği, takibe konu kira sözleşmesinin hasılat (ürün) kira sözleşmesi olduğunun anlaşılması halinde borçluya gönderilen ödeme emrinde yazılı 30 günlük ödeme süresi sonunda borçlunun temerrüde düşmesi söz konusu olmayacağından temerrüt nedeniyle tahliye kararı verilemeyeceği, İlk Derece Mahkemesince, işletme ruhsatının kimin adına olduğunun ve işletme ruhsatı kiralayan adına ise kira sözleşmesi ile birlikte işletme ruhsatının kiracıya devredilip devredilmeyeceğinin belirlenmesi, kira sözleşmesinin niteliğinin tespit edildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği-
Bozma ilamında, "kiralanan taşınmazla birlikte işletme ruhsatının kiraya verilip verilmediği" araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğine işaret edilmiş ise de; "Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelik" m. 12. "...bu Yönetmelik kapsamında verilen işletme izni belgesinin başkaları tarafından kullanılamayacağı ve devredilemeyeceği..." düzenlenmiş olduğundan, kira sözleşmesinin niteliğinin tayininde "işletme belgesinin devrinin" bir kriter olmayacağının kabulü gerektiği- Takip dayanağı kira sözleşmesinin incelenmesinden; "kiralananın, hasılat getiren bir şey olan tekne imal, bakım ve onarım tesisi niteliğindeki tersane olduğu, kiraya verenin, burayı demirbaşlarıyla birlikte kiraladığı, kiracının, burayı kullanma ve işletmesinin karşılığında aylık sabit 90.000,00 TL kira bedeline ek olarak tesisten elde edilecek aylık ciro üzerinden % 5 hasılat payı ödeyeceği, kiracının burayı, özgülendiği amaca uygun şekilde kullanma sorumluluğu bulunduğu" hususları birlikte değerlendirildiğinde, tarafların iradelerinin "hasılat kirasına" ilişkin olduğunun kabulü gerektiği- Hasılat kirasında, kiracıya, "altmış" yerine "otuz" günlük ödeme süresi verildiğinden, alacaklının bu ödeme emrine dayanarak icra mahkemesinden kira alacağı için sadece "itirazın kaldırılmasını" isteyebileceği, "tahliye" isteyemeyeceği- "İşletme izninin davacı/kiralayan tarafından davalı/kiracıya devredilmediği ve kanunen işletme izin belgesinin taşınmazla birlikte kiraya verilmesinin Yönetmelik hükümlerine göre de mümkün olmadığı anlaşıldığından, kira ilişkisinin Borçlar Kanunun "çatılı işyeri" hükümlerine tâbi olduğu" şeklindeki karşı görüşün benimsenmediği-
Davacı üçüncü kişi vekilinin dava dilekçesinde dayandığı adi yazılı kira sözleşmesi ekinde "...A.Ş.'ye ait envanter defteri" yer aldığından, kira sözleşmesinin yapıldığı şirkete ait ticari defterlere de dayanıldığının kabulü gerektiği- Davacı vekili yargılama sırasında kira sözleşmesinin tarafı olan A.Ş.'nin ticari defterlerinin incelenmesini talep etmiş olup icra takip dosyaları, ağır ceza mahkemesindeki beyanlar, kira sözleşmesi, sunulan makbuzlar, faturalar, banka dekontu ile dinlenen tanıklar ve bilirkişi raporu gözetildiğinde, mülkiyet karinesinin borçlu (dolayısı ile alacaklı) lehine olmadığı- Hukuki dinlenilme hakkının bir gereği olarak tarafların gösterdiği tüm deliller toplanarak sonucuna göre istihkak davasında bir karar verilmesi gerektiği- "Adi yazılı kira sözleşmesinin her zaman düzenlenebileceği, ödemelerin kira sözleşmesine uygun olmadığı, uyuşmazlıkla ilgili olmayan tarım ilaçları ve gübre alımı ile ilgili faturaların delil olamayacağı, takip borçlusunun ağır ceza mahkemesindeki beyanlarının eski tarihli olduğu, ticari defterlerin incelenmesinin sonuca bir etkisinin bulunmadığı" görüşünün ise HGK çoğunluğunca benimsenmediği-
Rödovans Sözleşmesinin Geçerliliğinin Tespiti-
Geçerli bir rödevans sözleşmesinin varlığı durumunda, ruhsat sahibi ile rödovansçı arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu m. 2/6'da düzenlenen asıl - alt işveren ilişkisi tanımına uygun olmadığı; tarih ayrımı yapılmaksızın ruhsat sahibinin rödovansçı işçilerinin işçilik alacaklarından sorumlu olmayacağı-
22. HD. 13.03.2019 T. E: 2017/20166, K: 5868-
Taraflar arasındaki sözleşmede kiralananın "çalışır durumda akaryakıt istasyonu" olarak belirtildiği, KDV dahil ay sonunda motorin satış fiyatı üzerinden 4000 litre yakıt bedeli aylık kira bedeli olarak kararlaştırılarak demirbaşları ile kiraya verilmiş olup davacının talebinin kira bedelinin tespiti mi uyarlaması mı olduğu anlaşılamadığından uyuşmazlığın hasılat kirası sözleşmesinden kaynaklandığının tespit edilmesi halinde Türk Borçlar Kanunu'nun Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları hakkındaki hükümlerin uygulanamayacağı, TBK’nun 344. ve devamı maddeleri gereği kira bedelinin tespiti talebinin ancak konut ve çatılı işyeri kiralarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulanabileceği, bunun haricinde kalan yerler ile ilgili kira bedelinin tespitinin istenemeyeceği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davacının talebinin kira bedelinin uyarlanması olması halinde ise uyarlama koşullarının varlığı araştırılarak kira bedelinin uyarlanmasına karar verilmesi gerektiği-
Ürün kirası sözleşmesi hükümlerine göre kiracıya 30 gün yerine 60 günlük ödeme süresi verilmesi gerekip, davacı tarafından yapılan icra takibinde davalı kiracıya 30 gün ödeme süresi verilmiş olup 30 günlük ihtar süresi tahliye yönünden hukuki sonuç doğurmayacağından tahliye istenemeyeceği-